Türkiye’nin en geniÅŸ Web 2.0 platformuna sahip olan Nokta’nın yenilikçi sitelerini tanımayan yok. Ä°ÅŸte Nokta’nın baÅŸarı öyküsü ve gelecek planları…
S
on birkaç yıldır internet dünyasını kasıp kavuran bir geliÅŸme var: Web 2.0 platformu. Aslında Web 2.0 teknik bir yenilik sayılmaz, daha çok felsefi bir deÄŸiÅŸiklik diyebiliriz. Klasik web’in pasif, yalnızca webmaster’ın yerleÅŸtirdiÄŸi bilgileri kuru kuruya sunan web siteleri Web 2.0′la birlikte yerlerini kullanıcıların bilgi paylaşımında bulunduÄŸu web tabanlı topluluklara ve interaktif servislere bırakıyor. Bu tip yeni nesil zengin internet uygulamalarını geliÅŸtirmek için AJAX, CSS, RSS gibi yeni sayılabilecek teknolojiler ve yenilikçi bir tasarım anlayışı devreye giriyor.
Bütün dünyada büyük yankı uyandıran Web 2.0 platformu özellikle son 1-2 yıldır ülkemizde de dikkat çekmeye baÅŸladı. Ä°lk Türkçe Web 2.0 siteleri genellikle yabancı giriÅŸimlerin Türkçe çevirilerinden ibaretti. Sonra küçük, bireysel giriÅŸimlerle karşılaÅŸmaya baÅŸladık. Sayıları artış göstermeye baÅŸlasa da arkasında ciddi firmaların olduÄŸu Web 2.0 sitelerini bir türlü göremiyorduk. Ä°ÅŸte bu sırada felsefesini Web 2.0′a yöneltmiÅŸ bir Türk ÅŸirketi dikkatimizi çekti: Nokta Ä°nternet Teknolojileri. Bugün Türkiye’nin en geniÅŸ Web 2.0 platformunu elinde bulunduran Nokta’nın gelecek planlarını öğrenmek için ÅŸirketin genel müdürü Burçin Didinedin’le bir röportaj gerçekleÅŸtirdik. Röportajımızı yazının sonunda bulacaksınız, ama önce Nokta Ä°nternet Teknolojileri’ni biraz daha yakından tanıyalım.
Kuruluş öyküsü
Nokta Ä°nternet Teknolojileri 2002 yılında, ODTÃœ DaÄŸcılık ve Kış Sporları Kulübü’nden 6 giriÅŸimci arkadaÅŸ tarafından, Ankara Ayrancı’da kurulmuÅŸ. Åžirketin fikir babası ve ÅŸu anda da CEO’su olan Tümay Asena (34), 1998 yılında internet ile ilgili kendi giriÅŸimlerini baÅŸlatıyor. Daha sonra fikrini arkadaÅŸlarına açan Asena, benzer arayışlar içerisinde olan Ä°nÅŸaat MühendisliÄŸi mezunu Burçin Didinedin’in (37) iÅŸ tecrübesi ve desteÄŸiyle oluÅŸumu hızlandırıyor. Daha sonra, BaÅŸar Ekim (34), ÇaÄŸatay Karabulut (34), Tuna Orbay (34) Tolga GüneÅŸ’i (35) de yanlarına alarak Nokta Ä°nternet Teknolojileri’ni kuruyorlar.
Etkinliklerine daha çok Kuzey Amerika pazarında, arama tabanlı reklamcılık, doÄŸrudan internet navigasyonu ve alan adları yönetimi yaparak baÅŸlayan Nokta, 2005 yılının sonlarına doÄŸru rotasını Türkiye’ye çeviriyor. Nokta, Türkiye’deki giriÅŸimlerinin ortak felsefesini Web 2.0 konsepti içerisinde, kaliteli Türkçe içeriÄŸin kullanıcılar tarafından keÅŸfedilmesi, paylaşılması ve yorumlanması olarak belirlemiÅŸ. Bünyesine kattığı veya geliÅŸtirdiÄŸi projelerin, “KeÅŸfet, PaylaÅŸ, Katıl” mottosuna uygun, kullanıcıların katılımcılara dönüştüğü lider ürünler olmasına özen gösteriyor. Nokta’nın verilerine göre, bugün Türkiye’de internet kullanan her 15 kiÅŸiden biri Nokta’nın katılımcı ürünlerini kullanmakta.
Nokta bünyesindeki siteler
Åžu anda Nokta’nın kendileri tarafından geliÅŸtirilen ya da satın almalarla Nokta bünyesine dahil edilen 10 farklı ürünü mevcut. Nokta’nın istatistiklerine bakılırsa, bu sitelerden birini sürekli olarak kullanıyor olmanız da büyük bir ihtimal dahilinde.
Her gün daha da büyüyen içerik ve üye sayısıyla Türkiye’nin en popüler video paylaşım sitesi. Bizce “aile filtresi” özelliÄŸi çok iyi düşünülmüş. YouTube benzeri bir site olan Ä°zlesene.com Türkiye’nin en çok ziyaret edilen 50 sitesi içinde yer alıyor.
Amatör ve profesyonel fotoÄŸrafçıların estetik anlayışlarına ve arayışlarına hizmet etmesi ve sanatsal çalışmaların sergilenmesi gibi yönleriyle kendi alanında bir ilk olan, Türkiye’nin en büyük fotoÄŸraf eleÅŸtiri ve paylaşım sitesi.
Gösterimdeki ya da gösterime girecek filmler, film seansları ve sinema salonları hakkında kapsamlı bilgiyi, katılımcı ve paylaşımcı bir platformda üyelerine sunuyor.
100′ü aÅŸkın haber kaynağından derlediÄŸi haberleri kategorilere ayırarak, katılımcı bir platformda sunan bir haber sitesi. Dikkat.com’da okurlardan gelen haberler “Digg” benzeri bir oylama sistemiyle sıralanıyor.
İller bazında, anlık güncellenen beş günlük hava tahminleriyle istatistiksel hava bilgilerini yenilikçi, kullanımı kolay bir tasarımla sunuyor. Bilgiye hızlı ulaşım odaklı bir site.
Güncel döviz kurlarını, serbest piyasa ve T.C. Merkez Bankası verilerini sürekli güncellenen, kullanımı kolay bir tasarımla sunuyor. Termometre.com’da olduÄŸu gibi çok sade, bilgiye hızlı ulaşım odaklı bir arabirime sahip.
Bilgi.com, internet içeriğini Türkçe için özel geliştirilmiş teknolojiyle sunan ilk Türkçe arama motorudur.
Türkiye’nin popüler sitelerini kategorilendirerek istatistiksel bilgiler ışığında sunuyor, bu sitelere hızlı eriÅŸim saÄŸlıyor.
Fotoğraf çekmeyi seven internet kullanıcılarına fotoğraflarını paylaşabilecekleri, yorum alabilecekleri, kullanımı kolay bir ortam hazırlamayı amaçlayan amatör fotoğraf sitesi.
Türkiye’nin en büyük ücretsiz Türkçe blog sitesi. Birkaç dakika için web günlüğü sahibi olmanıza olanak tanıyor. Blogcu.com, internette özgür ifadenin platformu olarak bilinen blog’lardan yüz binlercesini barındırıyor.
Nokta İnternet Teknolojileri hakkında her türlü bilgiye ulaşabileceğiniz kurumsal web sitesi.
Web 2.0 ÅŸirketine doÄŸru
Nokta, 2005 yılından bu yana Türkiye pazarında internet teknolojileri geliÅŸtiriyor. Özellikle arama teknolojisi ve Web 2.0 platformu üzerine gerek satın almalar gerekse ürün geliÅŸtirme stratejileriyle bugün her 15 internet kullanıcısından 1′ine ulaÅŸmış durumda. Nokta Ä°nternet Teknolojileri Genel Müdürü Burçin Didinedin, Nokta ürünlerinin toplam aylık sayfa görüntülenme sayısının 300 milyon ve toplam aylık tekil ziyaretçi sayısı 30 milyon civarında olduÄŸunu, toplam üye sayısınınsa 1 milyona yaklaÅŸtığını ifade ediyor. Nokta, Türkiye’nin gerek kullanıcı sayısı, gerekse içerik olarak en geniÅŸ Web 2.0 platformuna sahip durumda.
Nokta’da Web 2.0 dönüşümü 2006 yılında baÅŸlamış. Burçin Didinedin geliÅŸmeleri şöyle anlatıyor: “2005′e kadar giriÅŸimlerimizi ağırlıklı olarak Kuzey Amerika pazarında yoÄŸunlaÅŸtırdık. Bu süreçte Google, Yahoo UK gibi kendi alanında öncü markalarla internet ekosisteminin bir parçası olarak çalıştık. Bu firmaların vizyon, strateji ve uzun vadeli hedeflerini görme ÅŸansımız oldu. Düzenli katıldığımız konferanslarda ileriye dönük kurgulanan büyük resmi gördük. Sürekli internetin içinde yaÅŸayan bir ÅŸirket olarak geliÅŸmeleri yakından takip ettik.
Bu sürecin sonucunda Web 2.0 olarak tanımladığımız, web’in servisten öteye platforma dönüştüğü, kullanıcı tarafından yaratılan içeriÄŸin ve sosyal aÄŸ yapısının ön plana çıktığı, hızlı, esnek, paylaşıma açık ve bilgiyi her noktaya ulaÅŸtıracak teknolojilerin kullanıldığı platformların etkinliÄŸini arttırdığını izledik.
Dönüşüm 2006 yılında baÅŸladı. Åžirketimizin vizyon, misyon ve stratejilerini, bütün takım arkadaÅŸlarımızın katıldığı bir beyin fırtınası ile gözden geçirdik. Hepimizin ortak görüşü doÄŸrultusunda, Nokta’yı, Türkiye’de yeni nesil internet ve arama teknolojilerinde öncü, internet denilince ilk akla gelen, kullanıcı tarafından yaratılmış içerik ve sosyal aÄŸlarla oluÅŸan ürünlere sahip yepyeni bir Web 2.0 ÅŸirketi olarak konumlandırdık. Türkiye için misyonumuzu ‘Katılımcı platformlarda insanların bilgiyi keÅŸfetmesini, yaratmasını, paylaÅŸmasını ve yorumlamasını saÄŸlayacak internet ürünleri üretmek’ olarak belirledik.”
Didinedin, Web 2.0′dan esinlenilerek ortaya çıkan Åžirket 2.0 modelinden nasıl faydalandıklarını da açıklıyor: “Nokta yapısında gerçekleÅŸtirdiÄŸimiz en önemli deÄŸiÅŸiklik ÅŸirket organizasyonumuzda oldu. Åžirketimiz Web 2.0′in taşıdığı tüm özellikleri yapısında bulunduran Åžirket 2.0 (Enterprise 2.0) diyebileceÄŸimiz bir sistemle organize olmaktadır. Sistemin en önemli özelliÄŸi wiki ve blog kullanımı ile ortak bir bellek oluÅŸturulması ve bütün ÅŸirketin bu yapı altında (JotSpot) organize olmasıdır. Amaç bilgiyi paylaÅŸarak öğrenen bir organizasyon oluÅŸturmaktır.
Ortak bellek sayesinde ekipler arası bilgi transferi ve iletiÅŸim maksimum düzeydedir. Toplantı notları canlı olarak takip edilebilmekte, ekipler proje ve kararlarıyla ilgili tüm ÅŸirketin görüş ve önerilerini anında alabilmektedirler. Bu da sisteme saydamlık kazandırarak sürekli geliÅŸimi tetiklemektedir.”
Gelecek planları
Nokta’nın kısa ve uzun vadeli planları birkaç baÅŸlığa ayrılmış durumda. Önümüzdeki aylarda bizi bekleyen geliÅŸmelere de kısaca deÄŸinelim.
Ürün geliştirme
Ãœrün geliÅŸtirme tarafında ÅŸu an itibariyle Nokta’nın yeni reklam ürününe odaklanılmış. “Sosyal medya” kavramı gitgide reklam sektörünün daha çok ilgisini çekiyor. Testleri baÅŸlayan reklam ürünün açılmasıyla Nokta da sahip olduÄŸu geniÅŸ sosyal medya ağını reklam verenlerle paylaÅŸmış olacak. 2007′nin ikinci yarısında ÅŸirketin en öncelikli projesi de bu. Ãœrünün son hali grafik reklamların yanı sıra metin ve video reklamları da destekliyor olacak. Reklam ürünü sadece reklam verenlere deÄŸil, web sitelerine veya blog’larına reklam almak isteyen yayıncılara da hizmet verecek.
Nokta’nın üzerinde çalıştığı bir diÄŸer ürün, Türkiye’nin en geniÅŸ sosyal ağı olmayı hedefliyor. Yeni platformun mevcut sosyal aÄŸlarla uyum içerisinde çalışan, profillerin ön plana çıkacağı, yeni teknolojilerle bilgiyi her noktadan toplayacak ve her noktaya ulaÅŸtıracak bir platform olması planlanıyor.
Satın almalar
Sene sonuna doğru başlayacak 2. satın alma fazında Nokta, özellikle içerik ürünlerinden ziyade teknolojik know-how ve gelir modeli olan niş ürünlere yönelmeyi hedefliyor. Diğer taraftan dünyada yeni eğilim olarak öne çıkan ürünlerin yerel örneklerini Nokta bünyesinde görmeye devam edeceğiz.
Satın almaların 3. fazındaysa satın almadan ziyade giriÅŸimcilerle ortak projeler geliÅŸtirmek hedeflenmiÅŸ. Ãœrünlerin API’larının ve sistem altyapısının yazılım geliÅŸtiricilere açılması planlanıyor. Bu uygulamayla Nokta kendi bünyesinde sahip olduÄŸu birikimi Türk internet giriÅŸimcileriyle paylaÅŸmayı hedefliyor.
Arama teknolojileri
Nokta’ya ait Bilgi.com markasının güçlendirilerek, arama kalitesini artırma; video, blog, haber, wiki, akademik arama gibi ürünleri farklı servislerle geniÅŸletme de planlar arasında.
Mobil teknolojiler
Nokta’nın mobil teknolojiler alanında BaÅŸarı Mobile ile stratejik iÅŸbirliÄŸi var. Ãœrünlerin tamamının yakın bir zamanda mobil eriÅŸime açılması planlanıyor. Bundan sonraki süreçte de mobil ve internet uygulamalarının iç içe geçtiÄŸi bir iletiÅŸim platformu yaratılması düşünülüyor.
Türkiye’de Web 2.0′ın geleceÄŸi
Nokta’nın geliÅŸtirdiÄŸi veya doÄŸru zamanda satın aldığı ürünler, rakiplerin pazara girmesinde giriÅŸ zorlukları yaratarak Nokta’ya önemli bir avantaj saÄŸlamış durumda. Buna raÄŸmen, şüphesiz ki önümüzdeki dönemde Türk internetinde ciddi Web 2.0 giriÅŸimlerini görmeye devam edeceÄŸiz. Nokta, PCnet’in “baÅŸarı öyküleri” köşesinin ilk konuÄŸuydu. Önümüzdeki aylarda da web’de baÅŸarısını kanıtlamış giriÅŸimleri size tanıtmaya devam edeceÄŸiz. Ãœmit ediyoruz ki elde edilen bu baÅŸarılar diÄŸer internet giriÅŸimcilerine de örnek olur ve yenilikçi, baÅŸarılı projelerle karşımıza çıkmaya devam ederler.
Nokta genel müdürü Burçin Didinedin’le söyleÅŸi
Åžirketin genel müdürü Burçin Didinedin, Nokta Ä°nternet Teknolojileri’nin vizyonu ve sürdürdüğü çalışmalarla ilgili sorularımızı yanıtladı.
PCnet: Türkiye’de web projeleri geliÅŸtirilen kiÅŸi ve kurumların çoÄŸu Web 2.0′ı görmezden gelirken sizin Web 2.0′a sıkı sıkıya baÄŸlı kalmanızın sebebi nedir?
Didinedin: Web 2.0 alanı Türkiye Ä°nterneti için nispeten yeni bir alan ve bir çok fırsat sunuyor. Türkiye’deki ÅŸirketlerin vizyonlarını Web 2.0 doÄŸrultusunda gözden geçirdiÄŸini görüyoruz. Bu konuda bizlere ulaşıp bilgi almak isteyen ÅŸirketlerle vizyonumuzu ve fikirlerimizi paylaşıyoruz. Türkiye’de proje öncelikleri servise odaklı, bizim farkımız vizyon ve gelir modellerine odaklı stratejiler takip etmemiz olabilir.
Sonuç olarak, Nokta’nın Web 2.0 alanına bu kadar sıkı sıkıya baÄŸlı olmasının altında, yurtdışında faaliyet göstermenin avantajları, internet vizyonu, öğrenen organizasyonumuz ve katılımcı ve paylaşımcı kültürümüz bulunmaktadır.
PCnet: Nokta, kendi geliştirdiği sitelerin yanı sıra çeşitli satın almalarla da adını duyurdu. Bu siteler seçilirken neler dikkate alındı?
Didinedin: Web 2.0 platformunda Nokta’nın ses getiren stratejilerinden bir tanesi satın almalar oldu. Ä°lk satın alma fazımızda video, blog ve fotoÄŸraf içeriÄŸinde lider konumdaki 3 ürünü (fotokritik.com, blogcu.com, izlesene.com) hedefledik ve diÄŸer firmaların da ilgisine raÄŸmen bu ürünleri bünyemize katmayı baÅŸardık.
Bu ürünleri seçerken web 2.0 temel özelliklerine sahip olması bizim için önemli bir kriter oluÅŸturdu, Türkiye’de kullanıcı tarafından yaratılan içeriÄŸi inceledik. Özellikle video, blog ve fotoÄŸraf ürünlerine odaklandık.
Seçtiğimiz ürünler teknoloji, tasarım, altyapı anlamında Web 2.0 kriterlerimizi karşılamasa da, çok daha önemli özellikleri ile ön plana çıktılar; bu pazarda ilk giren avantajına sahip olmaları, kullanıcı, ziyaretçi ve sayfa gösterim oranları ile network etkisi yaratmış olmaları, sahip oldukları önemli ölçüde Türkçe içerik, know-how ve kendimiz geliştirdiğimiz takdirde karşılaşacağımız zaman ve maliyet tasarrufu öncelikli sayılabilir.
PCnet: Türkçeyi temel alan bir arama motoru (bilgi.com) geliÅŸtiriyorsunuz. Bilgi.com ÅŸu anda kaç sayfayı indeksliyor? Yaptığımız birkaç denemeye bakılırsa Google’ın PageRank’i gibi bir teknolojinin eksikliÄŸi de hissediliyor. Bu tip bir “sıralama” teknolojisi Bilgi.com’a adapte edilecek mi?
Didinedin: Bilgi.com’da Türkçe olarak belirlenmiÅŸ ve indekslenmiÅŸ içerik sayısı 100 milyonun üzerindedir.
Bilgi.com’da arama sonuçlarının kalitesiyle ilgili çalışmalar sürekli devam etmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışmalarda birden fazla PageRank metodu varyasyonları denenerek ortaya çıkan sıralama sonuçları deÄŸerlendirilmektedir. Bunun dışında OPIC, TrustRank vb. sıralama metotları da uygulanmakta ve deÄŸerlendirilmektedir. Yapılan deÄŸerlendirmeler sonucu kullanıcıların daha çok tercih edeceÄŸi, kaliteli sonuçlara kolay ulaÅŸabileceÄŸi, spam’lerden daha az etkilenen, Türkçe Web yapısına uygun ve tutarlı bir puanlama sistemine ulaşılmıştır. Pek yakında devreye girecek olan Bilgi.com link puanlama sistemiyle artık Bilgi.com’da arama sonuçları çok daha kaliteli gelecektir.
PCnet: Nokta şimdiye dek sadece tematik siteler geliştirdi. Web 2.0 konseptiyle örtüşecek, kişiselleştirilebilir bir portal yaratma planınız var mı?
Didinedin: Noktanın ürünlerine baktığımızda, içerik, arama teknolojileri, RSS ve widget’lardan oluÅŸan bir servis bütünlüğü içinde kiÅŸiselleÅŸtirme ihtiyacının ön plana çıktığını görüyoruz. Kullanıcılarımızdan gelen ihtiyaçlar doÄŸrultusunda benzer bir ürünü geliÅŸtirme hedefimiz var. Ancak bu konuda henüz bir çalışmamız bulunmamaktadır.
PCnet: Nokta’nın ABD ÅŸubesi neler yapıyor? Yurt dışına yönelik projeler geliÅŸtirmeyi düşünüyor musunuz?
Didinedin: Nokta’nın ABD ÅŸubesi yurtdışı iliÅŸkilerimizi düzenlemek ve iÅŸ geliÅŸtirmek amacıyla açılmış bir iletiÅŸim ofisidir. Arama motoru reklamcılığı ve “direct navigation” alanında çalıştığımız Amerikan ÅŸirketleri ile iletiÅŸimimiz bu ofis üzerinden saÄŸlanmaktadır. Bunların yanında, gene bu ofis aracılığı ile vizyonumuzu ve kendimizi geliÅŸtirmek adına yurtdışı konferanslarını takip edip, ekiplerimizin katılımını organize ediyoruz. En son Nisan 2007′de San Francisco’da yapılan Web 2.0 Expo’ya 4 kiÅŸilik bir ekiple katıldık ve bu ekip sektörün önemli isimlerini canlı dinleme fırsatı buldu, onlarca yeni giriÅŸimi yakından tanıdı. Ä°nternetin inovasyon hızını düşünürsek bu tip etkinliklerin yarattığı fikir kıvılcımlarının bizim tarzımız yenilikçi firmalar için ne kadar önemli olduÄŸunu daha iyi anlayabiliriz.
PCnet: Okurlarımızla paylaşmak istediğiniz başka bir konu ya da eklemek istediğiniz bir not var mı?
Didinedin: GeleceÄŸe baktığımızda, internette bireyin, iletiÅŸimin ve paylaşımın ön plana çıktığı bir süreç yaşıyoruz. Bu süreç bizlere “sosyal medya”, “sosyal zeka”, “sınırsız toplum”, “ortak irade” gibi kavramları getirecek. Ä°nsanlar hayallerini gerçekleÅŸtirmek için, internet sayesinde, birbirlerinden güç almayı ve sınırsızlığı deneyimleyecekler. Hedefimiz bu deÄŸiÅŸim sürecine Türkiye internetinin temel oyuncularından biri olarak katkıda bulunmaktır.
