Eğitim Öğretim

Öğelerin dizilişine göre cümle çeşitlerinde yüklemin yeri önemlidir. Yüklemin, cümlenin sonunda olup olmadığına bakılır.

Türkçenin cümle kuruluşunda yüklemin olması gereken yer cümlenin sonudur.

Türkçede yardımcı, tamamlayıcı öğe ve sözcükler başta; asıl öğe ve sözcükler sonda yer alır. Cümlede de önce öteki öğeler yer alır, yüklem cümlenin sonunda yer alır. Öğe dizilişi, genel olarak

ÖZNE + TÜMLEÇLER + YÜKLEM düzenindedir. Bu yazının devamını okuyun »

CÜMLE ÇEŞİTLERİ

A- YÜKLEMLERİNE GÖRE CÜMLELER

1. Fiil Cümlesi

2. İsim Cümlesi

B- ÖĞELERİNİN DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER

1. Kurallı (Düz) Cümle

2. Devrik Cümle

3. Eksiltili Cümle Bu yazının devamını okuyun »

Her iletinin kendine özgü bir anlatım yolu vardır. Yazan ya da konuşan kişi bu yollardan birine başvurarak anlatımını etkili kılmaya çalışır. Bu, cümlenin biçim özelliğidir.

1. Doğrudan Anlatım

Başkasına ait bir söz, hiç değiştirilmeden “dedi, demiş, diyor” gibi ana yargıya bağlanarak aktarılıyorsa buna “doğrudan anlatım” denir. Doğrudan anlatımlarla kendi görüşlerimizin inandırıcılığını artırmış oluruz. Bu aktarım kimi zaman tırnak (” “) içinde kimi zaman da virgülle (,) yapılır.

Bu yazının devamını okuyun »

1- İçerik

Bir sanat yapıtının ne anlattığı ile ilgili (konu) bilgi veren yargılardır. “Sanatçı, yapıtta ne anlatıyor?” sorusunun cevabıdır.

Örnekler:

• Yazar son romanında çocukluğu anlatıyor.
• Bu şair, şiirlerinde genellikle İstanbul yaşamını dile getiriyor.

1- Tutarlılık

Söz ve davranışların uyum içinde olması, uyumlu davranışlar içinde olma

Atalarımızın ya da ünlü kişilerin, düşüncelerini ve deneyimlerini yansıtan, anlam derinliğine sahip yalın sözlerdir. Bu sözlerde amaç; insanlara doğruları, güzellikleri, iyilikleri göstermek ve iletmektir.

Özlü sözler, bir görüşü doğrulamak ya da bir düşünceyi inandırıcı kılmak için kullanılır. Tanık gösterme yönteminde kullanılır. Bu sözlerin, ele alınan konuyla ve ana düşünceyle çakışması gerekir.

Bu yazının devamını okuyun »

Genel konunun hangi açıdan ele alınacağını bildiren öğedir. Bakış açısı cümle vurgusunun açık ifadesidir. Bir paragrafın giriş cümlesinin bakış açısı, ana düşünceye atılmış ilk adım olduğundan çok önemlidir. Ana düşünce; bu bakış, açısıdan kopuk olamaz.
Örnek:

Bir ülkede dil iyi kullanılmazsa düşünceler doğru aktarılamaz. Düşünceler doğru aktarılmazsa adalet yanlış yolu sapar. Adalet yanlış yola saparsa toplumsal kargaşa başlar. Toplumsal kargaşa başlarsa devlet yıkılır.

Ancak bütün paragraflar bu şekilde oluşmuyor. Tekrarlanan öğelerin yerine bağlantı öğeleri kullanılıyor: Bu yazının devamını okuyun »

Bir cümlede yazarın ele aldığı öğedir. Tüm cümlelerde iki konu vardır:

a) Genel konu
b) Sınırlandırılmış konu

a) Genel Konu
İşlenmeye uygun olmayan, genellikle tek kavramla dile getirilen konudur. Bunu benzetmeyle somutlayalım: Bakır cevheri (filizi), bakırın en doğal halidir. Bakırcıların bundan kap kaçak yapması olanaksızdır. Ancak bu cevher, yarı mamul hale getirilirse, yani yüksek fırınlarda eritilip saf bakıra dönüştürülürse işlenmeye uygun hale gelmiş olur. Genel konu da böyledir. Örneğin; sanat, özgürlük, matematik, mutluluk, politika… genel konulardır.

Bu yazının devamını okuyun »

özcük anlamı ile ilgili sorular ÖSS’de birkaç farklı biçimde sorulmaktadır. Daha önceki yıllarda sık sık kullanılan bazı biçimler son yıllarda pek tercih edilmemektedir. Soru biçimlerini örneklerle ele alalım.

• Soru cümlesinde bir sözcüğün anlamlarından biri verilir, hangi seçenekte sözcüğün verilen anlamda kullanıldığı sorulur.

• “Hangi cümlede “görmek” sözcüğü “anlamak” anlamında kullanılmıştır?” cümlesindeki gibi. Böyle bir soruda “görmek” fiilinin geçtiği yerler “anlamak” getirilerek okunacaktır; “görmek” sözcüğünün aldığı ekler “anlamak”a getirilecektir: gördü=anladı Bu yazının devamını okuyun »

İSİM ÇEKİM EKLERİ HAL EKLERİ Yalın Hal: deniz Belirtme Hali (-i): denizi Yönelme Hali (-e  -a): denize Bulunma Hali (-de  -da  -ta  -te): denizde Çıkma – Ayrılma Hali ( -dan  -den   -tan   -ten): denizden