Haz
29th

Program Kodlarına Açıklamalar Eklemek

Files under asp.net | Leave a Comment

ASP.NET uygulamaları geliştirirken, yaptığınız işlemleri açıklamak amacıyla notlar
koyabilirsiniz. Bu notlar sayesinde farklı zamanlarda kodlarınıza baktığınızda yaptığınız
işlemleri rahatlıkla hatırlayabilirsiniz. Böylelikle zamandan ve emekten kazancınız olur. Bu
açıklayıcı notların diğer bir yararı, yazdığınız uygulamaları başkalarıyla da paylaştığınızda
onların da bu notlardan yararlanmasıdır.
VB.NET’te açıklayıcı notlar ‘ (tek tırnak) işareti ile başlar.
Örnek açıklama satırı:
‘ Kullanıcıdan kullanıcı adı ve parolasının alındığı bölüm
Başka bir örnek açıklama satırı
‘ Sayfadaki görsel düzenlemelerin yapıldığı bölüm
Bu açıklayıcı notlar adından da anlaşılacağı gibi sadece işlemleri açıklamak içindir.
Uygulamanın çalışmasını etkilemediğini görmek için aşağıdaki uygulamayı inceleyelim.

1 <%@ page language=”VB” %>
2 <script runat=”server”>
3 sub page_load(obj as object, e as eventargs)
4 ‘ Mesajın yazıldığı kısım
5 metin.text =”ASP.NET Dünyasına Hoşgeldiniz”
6 end sub
7 </script>
8 <html><body>
9 <asp:label id=”metin” runat=”server” />
10 </body></html>

 

Oluşturduğumuz aciklama.aspx dosyası içindeki açıklama satırının, ekran çıktısına
herhangi bir etkisi olmamıştır.

Haz
29th

Kodu Alt Satırdan Devam Ettirme

Files under asp.net | Leave a Comment

ASP.NET sayfaları oluştururken bazı satırlar uzun olabilir. Böyle bir durumda alt
satırdan devam etme ihtiyacı hissedilir. Fakat alt satıra geçerken kimi yazım kurallarına
uyulmalıdır. Kod yazarken doğrudan alt satıra geçip devam etmek hataya neden olur. Ayrıca
kimi zaman fazladan bırakılan bir boşluk hataya neden olabilir.
HTML etiketleriyle bir işlemi yerine getirirken ifadenin her zaman aynı satırda olması
şart değildir. İfadenin alt satırdan devam etmesinde esneklik söz konusudur. Örneğin ;
<u> Sevgi </u>
şeklindeki bir yazım ile
<u>
Sevgi </u>
veya
<u>
Sevgi
</u>
şeklindeki bir yazım tarayıcı için aynı anlama gelir. Her üç yazımın ekran görüntüsü
de aşağıdaki gösterildiği gibi altı çizili halde yazılmış “Sevgi” kelimesi şeklinde olur.

Fakat HTML etiketleri bölündüğünde, tarayıcı hata vermese de ekranda istenilenden
farklı bir görüntüyle karşılaşma ihtimali vardır. Örneğin;
<u
>
Sevgi
</u>
şeklindeki yazım, tarayıcının hata vermesine neden olmamış, ancak aşağıda görüldüğü
gibi altı çizili halde yazılmış “sevgi” kelimesi görüntüsünü de vermemiştir.

 HTML kodlarının istemci bilgisayarın tarayıcısında yorumlanmasından dolayı, HTML
ifadelerinin yazım kurallarında esneklik payı vardır. Ancak sunucu bilgisayarda yorumlanan
veya derlenen kodlarda yazım kurallarına daha fazla dikkat edilmelidir. Örneğin;
response.write(“Satır atlamalara dikkat! ”) kodunun parçalanarak yazıldığı aşağıdaki
örnekteki yazım şekli hataya neden olacaktır.

 satirAtlamaYanlis1..aspx
1 <%@ page language=”VB” %>
2 <script runat=”server”>
3 sub page_load(obj as object, e as eventargs)
4 response.write (DİKKAT! DOĞRUDAN ALT SATIRA GEÇİLMİŞ)
5 (“Satır atlamalara dikkat! ”)
6 end sub
7 </script>
8 <html><body></body></html>

Eğer herhangi bir nedenle alt satıra geçilecekse, bulunulan satırda, ara (boşluk)
çubuğuyla bir boşluk bırakıldıktan sonra alt çizgi ( _ ) karakterine basılır ve alt satıra geçilir.
Örneğin;
response.write _
(“Satır atlamalara dikkat! ”)
şeklindeki bir yazım doğru olup, hataya neden olmaz. Aşağıda görülen
satirAtlamaDogru.aspx sayfasını ve çıktısını inceleyiniz.

satirAtlamaDogru.aspx
1 <%@ page language=”VB” %>
2 <script runat=”server”>
3 sub page_load(obj as object, e as eventargs)
4 response.write _
5 (“Satır atlamalara dikkat! ”)
6 end sub
7 </script>
8 <html>body></body></html>

 Alt satıra geçme işleminde alt çizgiden önce boşluk bırakılmamasının hataya neden
olduğu aşağıdaki örneği inceleyelim.

 SatirAtlamaYanlis2.aspx
1 <%@ page language=”VB” %>
2 <script runat=”server”>
3 sub page_load(obj as object, e as eventargs)
4 response.write_ (DİKKAT: ALT ÇİZGİDEN ÖNCE BOŞLUK BIRAKILMAMIŞ)
5 (“Satır atlamalara dikkat! ”)
6 end sub
7 </script>
8 <html><body></body></html>

 

VB.NET’te kullanılan her komut tek satıra yazılır. Bununla birlikte, alt satırdan devam
etme gereği duyulduğunda, VB.NET’te de bulunulan satır “boşluk + alt çizgi” karakterleri
ile bitirilir ve alt satıra geçilir.
Daha önce oluşturduğunuz sayfaYapisi.aspx dosyasını açarak, aşağıda kırmızı renkle
yazılan alanda olduğu gibi alt satıra geçme işlemi yapınız. Dosyayı kaydedip,
çalıştırdığınızda sayfa hatasız görüntülenecektir.
<%@ page language=”vb” %>
<script runat=”server”>
sub tiklandi(sender as object, e as eventargs)

mesaj.text = “Merhaba ” & yazi_kutusu.text & _
” ASP.NET sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
end sub
…………..
Alt satıra geçme işlemi, bir komutu oluşturan ifadelerin bağlantı noktalarında yapılırsa
hataya neden olmaz. Aşağıdaki örneklerde gösterilen alt satıra geçme işlemleri
uygulandığında dosya çalışma hatası vermez.

 

mesaj. _
text = “Merhaba ” & yazi_kutusu.text & + ” ASP.NET sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
mesaj.text _
= “Merhaba ” & yazi_kutusu.text & + ” ASP.NET sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
mesaj.text = _
“Merhaba ” & yazi_kutusu.text & + ” ASP.NET sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
mesaj.text = “Merhaba ” _
& yazi_kutusu.text & + ” ASP.NET sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
Kod içindeki bir metni parçalayarak alt satırdan devam edersek metnin herhangi bir
yeri bir bağlantı noktası olmadığından hatayla karşılarız. Aşağıda gösterildiği gibi metni
böldüğümüzde sayfa hata verecektir.
mesaj.text = “Merhaba ” & yazi_kutusu.text & + ” ASP.NET sayfa _
yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
Eğer metni bağlantı noktası da oluşturarak bölersek herhangi bir hatayla
karşılaşmayız.
mesaj.text = “Merhaba ” & yazi_kutusu.text & + ” ASP.NET sayfa” & _
“yapısını öğrenmeye hazır mısın?”

Haz
29th

Web Formu veWeb Kontrolleri

Files under asp.net | Leave a Comment

Sayfada web formunun oluşturulduğu bloktur. Web formu, ASP.NET ile birlikte gelen
yazım biçimi ve işleyişi farklı yeni bir form yapısıdır. Web formu, <form runat=”server”>
ifadesiyle başlar </form> ifadesiyle biter. Kullanıcının çeşitli veriler girmesini sağlayan
formun oluşturulduğu bu alanda HTML datapaylasim.com etiketleri de kullanılabilir. Web formu, istemci
bilgisayarda değil tamamen sunucu bilgisayarda çalışır ve çalıştırma sonucu üretilen HTML
etiketleri istemci bilgisayara gönderilir. Runat=”server” ifadesi web form ve kontrollerinin
sunucuda çalıştığını göstermektedir. Bu ifade yazılmadığında sayfa hata verir. Form
elemanlarının sunucuda çalıştırılması, form kullanımının kontrolünün tamamen web sitesi
geliştiricisinde olmasını sağlar.
Uygulama : Örnek sayfa olan sayfaYapisi.aspx sayfasındaki <form runat=”server”>
satırındaki runat=”server” ifadesini silip, kaydederek tarayıcıdan çağırınız. Sayfa hata verdi
mi?
Uygulama : Aynı sayfada <asp:label id=”mesaj” runat=”server”/> satırındaki
runat=”server” ifadesini silip, kaydederek tarayıcıdan çağırınız. Bu sefer sonuç ne oldu?
Formdaki veriler, istemci tarafında çalışan betik kodlar vasıtasıyla işlenebileceği gibi
sunucu tarafında çalışan kodlar vasıtasıyla da işlenebilir. Formlardaki değişiklikler olaya
bağlanmıştır. Kullanıcı yaptığı değişiklikle bir olayı gerçekleştirdiğinde, bu değişiklik
sunucuya iletilir ve sunucudaki program komutları çalıştırılır. Eğer olay gerçekleşmezse,
sunucu sayfayı tekrar çalıştırmaz.
Web formları ve web form elemanları “Etkileşimli web uygulamaları 3” modülünde
incelenecektir. Şimdilik örnek sayfadaki web form ve elemanlarıyla ilgili kısa bilgiler
verilecektir. Örnek sayfada kullanılan form ve form elemanlarını oluşturma ifadeleri aşağıda
belirtilmiştir.
<form runat=”server”>
<asp:textbox id=”metin_kutusu” runat=”server”/>

<asp:button id=”buton” text=”Tıkla ve gör” onclick=”tiklandi”
runat=”server”/>
<asp:label id=”mesaj” runat=”server” />
<form runat=”server”>
Form oluşturmak amacıyla form ifadesi kullanılmış ve bu formun sunucuda
çalışacağını belirtmek amacıyla da runat=”server” ifadesi eklenmiştir. Oluşturulacak form
elemanları (kontrolleri) web form elemanları olduklarından satıra <asp: ifadesiyle
başlanmıştır. Bu ifadenin ardından forma hangi web form elemanı eklenecekse onun
İngilizce ismi (textbox, button, label vs.) yazılmıştır. Daha sonra form elemanına özel isim id
bildirimiyle atanmıştır. Textbox form elemanı için id değerine metin_kutusu, button
(düğme) form elemanı için ise buton ifadesi atanmıştır.

Haz
29th

Kod Çalıştırma Bloğu

Files under asp.net | Leave a Comment

ASP.NET sayfasına eklenebilecek mesaj ve yönergelerin bildiriminde kullanılır. <%
%> etiketleri arasında kalan bölümdür. Bu etiketler ASP bildirimidir. Bu alandaki ifadeler
derlenmeyip yorumlandıklarından performansları düşüktür. Bu nedenle bu bloğun
kullanılması tercih edilmez.
Burada kullanılan Response.write(”Kutuya adınızı yazıp, Tıkla ve gör düğmesine
tıklayınız:<p>”) satırıyla ekrana bir metin yazdırılmaktadır. Response, sunucu bilgisayarın
istemci bilgisayara veri aktarmasını sağlayan ASP.NET nesnesidir. Bu nesnenin Write
metodu kullanılarak istemci tarayıcısında istenilen yazı görüntülenir.
Response.write(“MEGEP”) şeklinde bir komut, sunucunun istemci tarayıcısında
MEGEP ifadesini görüntülemesini sağlar. Write metodunda HTML etiketleri de
kullanılabilir. Örneğin, ekrana istenilen mesajı yazdıktan sonra alt paragrafa geçmek için şu
komut kullanılır : Response.write(“MEGEP <p>”)

Haz
29th

HTML Sayfa Bildirimleri ve HTML Etiketleri

Files under asp.net | Leave a Comment

HTML sayfa bildirimlerinin ve HTML etiketlerinin kullanıldığı bölümdür. Örnek
sayfada <h1>, <p> etiketleriyle datapaylasim.com ASP.NET Sayfa Yapısı yazısı biçimlendirilmiştir. Aslında
HTML etiketlerinin kullanımı sadece bu bölümle sınırlı değildir, etiketler ASP.NET
sayfasının diğer bölümlerinde de kullanılabilir.

Haz
29th

Kod bildirim bloğu

Files under asp.net | Leave a Comment

<script runat=”server”></script> ifadeleri arasında yazılan bölüme kod bildirim
bloğu (Code declaration block) denir. Kod bildirim bloğunda sayfanın program kodları
bulunur. Bu kısımda kullanacağımız programlama dili, sayfa bildirim alanında bildirilir.
<script runat=”server”> ifadesindeki runat=”server” kısmı bu bloktaki komutların sunucuda
çalışacağını belirtir. Runat=”server” ifadesini “sunucuda çalış” olarak çevirebiliriz. Bu
bölüm bir olayın gerçekleşmesi (örneğin, sayfanın yüklenmesi, gönder düğmesine basılması)
durumunda çalışacak kodları bulundurur. Örnek sayfada düğmeye basılması durumunda
çalışması istenen kodlar buraya yazılmıştır.
<script runat=”server”>
sub tiklandi(sender as object, e as eventargs)
mesaj.text = “Merhaba ” & metin_kutusu.text & ” ASP.NET sayfa
yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
end sub
</script>
sub tiklandi(sender as object, e as eventargs)
………..
end sub şeklindeki yapı VB.NET programlama diline özgü bir alt programdır. Sub
ifadesi alt programı belirtmek için kullanılır. Alt program, tüm programın bir parçasını
oluşturan, belirli bir işlemi gerçekleştirmek için oluşturulmuş kodlardır. (Sender as object, e

 as eventargs) ifadesi sık kullanılan standart bir ifadedir. Alt programlar, Etkileşimli Web
Uygulamaları 2 modülünde inlenecektir.
Yukarıdaki alt program içerisine örnek sayfada metin kutusuna ifade girilip düğmeye
tıklandığında yapılacak işlemi belirten kodlar yazılmıştır. Metin kutusuna yazılan ifadenin
önüne “Merhaba” kelimesi, sonuna “ASP.NET sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
kelimeleri eklenerek etiketin (label) içeriği oluşturulmuş ve bu içerik sayfada
görüntülenmiştir. Noktasal gösterim kullanılarak (mesaj.text) mesaj isimli label kontrolünün
text özelliğine (property) değer atanarak işlem gerçekleştirilmiştir. Eğer label kontrolünün
genişliği ayarlanmak istenseydi mesaj.width (örneğin mesaj.width=”5”) şeklinde yine
noktasal gösterim kullanılacaktı. Eğer label kontrolünün yüksekliği ayarlanmak istenseydi
nasıl bir ifade yazılırdı?
NOT: Kod bildirim bloğunun sayfanın başında bulunma zorunluluğu yoktur. İstenirse
sayfanın sonuna (<html>…</html> bloğundan sonra) yazılabilir.
Uygulama : Yukarıdaki örnek ASP.NET sayfasında “script” ifadeleri arasındaki
kodları sayfasının en altına alarak ASP.NET sayfasını çalıştırınız, sayfa görüntüsünde bir
değişiklik oldu mu?Belirtiniz.

Haz
29th

Sayfa Bildirimleri Bölümü

Files under asp.net | Leave a Comment

Sayfanın başında genelde sayfa bildirimleri (yönergeleri, direktifleri) denilen bir
bildirim bölümü bulunur. Bildirimlerin başında @ karakteri kullanılır. Bu bölümde sayfa
hakkında birtakım bilgiler verilir.
<%@ page language=”vb” %> ifadesiyle sayfada kullanılacak programlama dilinin
VB (Visual Basic) olacağı belirtilmiştir.
Sayfada kullanılan dil kodlamasını belirtmek için codepage ifadesi kullanılır. Eğer
Windows-1254 kodlaması kullanılmak isteniyorsa;
<%@ page language=”vb” codepage=”1254” %> bildirimi,
ISO-8859-9 kodlaması kullanılmak isteniyorsa;
<%@ page language=”vb” codepage=”28599” %> bildirimi kullanılır.
Bunun gibi birçok bildirim, sayfanın en başında <%@ %> etiketleri arasında yapılır.
Örneğin <%@import……..%>, <%@register……..%> gibi.
Uygulama : Sayfada kullanılacak programlama dilinin C# (Si şarp) olduğunu belirten
bildirimi yazınız.

Haz
29th

ASP.NET Sayfa Elemanları

Files under asp.net | Leave a Comment

Bir ASP.NET sayfası 5 sayfa elemanından oluşur.
1.Sayfa bildirimleri bölümü
2.Kod bildirim bloğu
3.HTML sayfa bildirimleri ve HTML etiketleri bölümü
4.Kod sunucu bloğu
5.Web formu ve web kontrolleri bölümü
<%@ page language=”vb” %>
SAYFA BİLDİRİMLERİ BÖLÜMÜ
<script runat=”server”>
sub tiklandi(sender as object, e as eventargs)
mesaj.text = “Merhaba ” & metin_kutusu.text & ”
ASP.NET sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
end sub
</script> KOD BİLDİRİM BLOĞU
<html><body>
<h1 align=”left”>
ASP.NET Sayfa Yapısı</h1><p>
HTML SAYFA BİLDİRİMLERİ ve HTML ETİKETLERİ
<% Response.write(”Kutuya adınızı yazıp, Tıkla ve gör
düğmesine tıklayınız:<p>”) %>
KOD ÇALIŞTIRMA BLOĞU
<form runat=”server”>
<asp:textbox id=”metin_kutusu” runat=”server”/>
<asp:button id=”buton” text=”Tıkla ve gör”
onclick=”tiklandi” runat=”server”/>
<p />
<asp:label id=”mesaj” runat=”server” />
</form> WEB FORMU VE WEB KONTROLLERİ
</body></html>

Haz
29th

Sayfa Yapısı

Files under asp.net | Leave a Comment

İnternet sayfaları hangi programlama diliyle yazılırlarsa yazılsın görüntülenmelerini
sağlayan program tarayıcılardır. Tarayıcıların yorumlayabildikleri dil ise HTML (ve betik
kodlardır, örneğin javascipt, vbscript, jscript). Bu nedenle bir web uygulaması tarayıcıda
görüntülendiği sürece hangi programlama diliyle geliştirilirse geliştirin uygulamanın çıktıları
HTML ve betik kodlar olacaktır. ASP.NET uygulamaları da çalıştırıldıktan sonra HTML ve
betik kodlar şeklinde tarayıcıya gönderilirler. Tarayıcı da bu kodları yorumlayarak tarayıcı
penceresinde görüntüler. Bir sayfanın bahsedilen HTML (ve betik kodlar) kodlarını
sayfanızın kaynak koduna (source code) bakarak görebilirsiniz. Daha önce oluşturduğunuz
deneme.aspx dosyasını çalıştırıp, aşağıdaki resimde gösterildiği gibi kaynak koduna bakınız.

 

 

 

 

 

Başlangıç düzeyinde ASP.NET sayfa yapısını anlamak için aşağıdaki ASP.NET
sayfasını inceleyelim. Bu sayfayı IIS’nin tanımlı yerel yolu olan C:\inetpub\wwwroot
klasörüne sayfaYapisi.aspx ismiyle kaydedin. (Dosya adında Türkçe karakterlerin kullanımı
çeşitli uyum sorunlarına neden olabilir düşüncesiyle dosyalara ad verilirken Türkçe
karakterler kullanılmamıştır.)

 

1 <%@ page language=”vb” %>
2 <script runat=”server”>
3 sub tiklandi(sender as object, e as eventargs)
4 mesaj.text = “Merhaba ” & metin_kutusu.text & ” ASP.NET
sayfa yapısını öğrenmeye hazır mısın?”
5 end sub
6 </script>
7 <html><body>
8 ASP.NET Sayfa Yapısı<p>
9 <%Response.write(”Kutuya adınızı yazıp, Tıkla ve gör düğmesine
tıklayınız:<p>”) %>
10 <form runat=”server”>
11 <asp:textbox id=”metin_kutusu” runat=”server”/>
12 <asp:button id=”buton” text=”Tıkla ve gör” onclick=”tiklandi”
runat=”server”/>
13 <p />
14 <asp:label id=”mesaj” runat=”server” />
15 </form>
16 </body></html>
NOT: Yukarıdaki sayfaYapisi.aspx örneğinde alt satıra geçen ifadeler Not Defteri
programında aynı satıra yazılacaktır.
Bir ASP.NET sayfası temel olarak iki bölüme ayrılabilir.

 1)<script> </script> etiketleri arasında yazılan bölüm.
2)<html> </html> etiketleri arasında yazılan bölüm.
<script></script> etiketleri arasındaki bölüme ASP.NET sayfalarınızın dinamik,
etkileşimli olmasını sağlayan, sayfanın işleyişini gerçekleştiren kodlar yazılır.
<html></html> etiketleri arasındaki bölüm ise, sayfanın sabit içeriğinin bulunduğu,
sayfanın görsel kısmını oluşturan elemanların yerleştirildiği bölümdür. Bahsedilen her iki
bölümde birbirleriyle ilişki içerisinde çalışırlar.
Gelişmiş web geliştirme programlarında uygulamanın görsel kısmı ayrı bir dosyada,
kod kısmı ayrı bir dosyada tutulur. Yani yukarıda anlatıldığı gibi bölümler aynı dosya içinde
değildir. Bu yöntem web uygulamasının görsel yüzünü tasarımcının, program mantığını
programcının hazırladığı uygulamalarda çok yararlıdır.
Oluşturduğumuz sayfaYapisi.aspx dosyasını çalıştırarak nasıl çalıştığını görelim.
Tarayıcınızın adres çubuğuna http://localhost/sayfaYapisi.aspx satırını yazarak, enter
tuşuna basınız.Sayfadaki metin kutusuna (textbox) adınızı yazıp, Tıkla ve gör düğmesine bastıktan
sonra karşınıza aşağıdaki sayfa görüntüsü çıkacaktır.

Çalıştırdığınız sayfanın bir de kaynak koduna bakalım. (Görünüm menüsünden
Kaynak komutunu çalıştırınız.) ASP.NET sayfasını oluşturmak için yazılan ifadelerle
tarayıcıya gönderilen HTML ifadeler arasındaki farkı inceleyiniz.

Dikkat ederseniz, ASP.NET sayfasındaki datapaylasim.com ifadelerle kaynak koddaki ifadeler
birbirinden farklıdır. Çünkü ASP.NET sayfası, sunucu bilgisayarda çalıştırıldıktan sonra

çıktısı HTML ifadeleri şeklinde istemci bilgisayara gönderilmiştir. İstemcideki tarayıcı bu
ifadeleri yorumlayarak ASP.NET sayfasını görüntülemiştir. Görünüm menüsünden Kaynak
komutu verdiğinizde işte bu HTML ifadeleri görmektesiniz.

 

 

 

 

 

Haz
29th

PROGRAMLAMA DİLİ SAYFA YAPISI

Files under asp.net | Leave a Comment

Türkçe Karakterler

 

ASP.NET uygulamaları geliştirirken Türkçe karakterlerin kullanımı nasıl olacak? Bu
konuyu karakterlerin bilgisayarda nasıl gösterildiği ve kodlama standartları konularını da ele
alacak şekilde açıklayalım.
Bilgisayarda tüm karakterler (harfler, rakamlar, noktalama işaretleri, semboller)
kodlanarak işlenir. Kodlama işlemi her karakterin bir numarayla (sayıyla) ifade edilmesi,
yani o karaktere bir numaranın atanmasıdır. Karakterlerin sayısal karşılıklarıyla ilgili çeşitli
standartlar vardır. Örneğin, sadece İngilizce karakterleri kapsayan ANSI standardı.
Fakat tüm dünya ülkelerinin kendi datapaylasim.com dillerinde programlar kullanma ihtiyacından dolayı,
farklı ülke dillerindeki karakterleri de içerecek kodlama standartlara oluşturulmuştur.
Yazılım üreticileri de bu kodlama standartlarına göre programlarını yazmaktadırlar. Farklı
üreticiler kendi kodlamalarını oluşturabildikleri gibi (örneğin, Windows-1254 kodlaması.)
uluslar arası organizasyonlar da çeşitli kodlamalar (örneğin, Türkçe’nin dahil olduğu
karakter kodlama standardı, ISO-8859-9) oluşturmuşlardır. ISO-8859-9, belli başlı tüm
tarayıcılarda desteklenmektedir.
Her dilde farklı harfler kullanılır. Örneğin, Türkçe’de bulunan ş,ç,ö,ğ,ü,ı harfleri
İngilizce’de yokken, İngilizce’de bulunan x, w, q harfleri, Türkçe’de yoktur. Bilgisayar
dünyasında farklı dilleri kapsayan farklı kodlamalar oluşturulmuştur. Fakat her dilin farklı
bir kodlamaya sahip olması, aynı sayfada birden fazla dil içeren sitelerde ve siteden siteye
geçişlerde kod çakışmalarına neden olmuştur. İki farklı dil kodlamasında (encoding) aynı
numaranın, farklı karakterleri tanımladığı durumlarda “ı” yerine “y” işaretinin çıkması, “ğ”
yerine “?” işaretinin çıkması gibi kod çakışmaları meydana gelmiştir.

Yazılımcılar tarayıcılara dil kodlaması seçeneği koyarak farklı dillerin internet
ortamında görüntülenebilmesine çalışmışlardır. Bu seçeneğin altında çeşitli dil kodlama
standartları listelenmektedir.

İnternette farklı dillere ait karakterleri görüntüleyememe problemine çözüm bulmak
amacıyla birçok üreticinin desteklediği, Unicode adı verilen yeni bir kodlama tekniği
geliştirilmiştir. Unicode, Universal Code (Evrensel Kod) kelimelerinin kısaltılmış halidir.
“Yeryüzündeki her farklı karakter için farklı ve sabit bir numara, sayı atamak” yaklaşımıyla
geliştirilen Unicode çatısı altında tüm dil kodlamaları toplanmaya başlanmıştır. Bu kodlama
tekniğinde dünya üzerinde herhangi bir karakter için bir sayı değeri atandıysa, bu sayı değeri
hiçbir şekilde farklı bir karaktere verilmeyecektir. Böylelikle tarayıcı, kendisine gelen bir
sayısal değerin net bir şekilde hangi karakteri ifade ettiğini bildiğinden karakterleri
gösterememe problemi yaşamayacaktır.
Tüm dillerdeki karakterleri kapsayacak kodlamalar geliştiren bir organizasyon olan
Unicode organizasyonu Apple, HP, IBM, Microsoft, Sun, Oracle gibi yüzlerce yazılım
şirketleri tarafından desteklenmektedir. Günümüzde halen kimi programlar Unicode (UTF-
8)’i desteklerken, kimileri desteklememektedir. UTF-8 ile kodlanmış bir metin UTF-8’i
desteklemeyen bir editör (örneğin, kodlama ayarı ISO olan bir editör) ile açıldığında kimi
Türkçe karakterler görünmeyebilir. Tüm dünyada büyük bir hızla Unicode’u destekleyen

 program sayısı artmaktadır. Tüm programlar Unicode (UTF-8)’i desteklediğinde Türkçe ve
diğer dillere ait karakterlerin görüntülenmesinde bir sıkıntı yaşanmayacaktır.
ASP.NET’in tanımlı karakter kodlama tekniği Unicode (UTF-8) olduğundan
ASP.NET, oluşturduğunuz sayfalardaki karakterleri farklı bir dil kodlaması belirtmediyseniz
UTF-8 kodlamasına göre değerlendirir. Etkileşimli web uygulamaları modüllerindeki
sayfalarda farklı bir karakter kodlaması belirtilmeyecek, böylelikle Unicode (UTF-8)
kodlaması kullanılacaktır. İsterseniz UTF-8’in dışında Türkçe karakter kodlamasını içeren
ISO-8859-9’u ve Windows-1254’ü kullanabilirsiniz. Internet Explorer’daki dil kodlaması
menüsünde ISO-8859-9’u Türkçe(ISO) olarak, Windows-1254’ü Türkçe(Windows) olarak
görürsünüz.