Åžimdi, ilk ASPmizi çalıştırdığımıza göre, biraz teknikten söz edebiliriz. HTMLin ziyaretçinin bilgisayarında çalıştığını biliyorsunuz; istemci Browser, sizin URL hanesine adını yazdığınız HTML dosyasını yine adresteki sunucu Web Serverdan ister. Web Server da bu dosyayı bulur ve içinde kayıtlı resim ve diÄŸer unsurlarla birlikte istek sahibine gönderir. Fakat kimi zaman Servera bize sadece bir dosyayı göndermesini deÄŸil, fakat bu dosyanın içinde kayıtlı komutlar varsa onları icra etmesini de bildirebiliriz. Bunu yapmanın bir yolu CGI programlarıdır. Bir diÄŸer yolu ise ASPdir. Web Server, kendisinden bir ASP belgesi talep edildiÄŸinde, kendi kendine “Dur bakalım! ASP istendiÄŸi zaman hemen alıp göndermek yok, önce bunu ASP.DLL programına gönderelim.. Ondan sonra iÅŸimize devam ederiz!” der.
ASP.DLL, kendisine bir .asp dosyasının geldiÄŸini görünce, hemen ASPlerin Anayasası olan global.asanin çalışıp çalışmadığına bakar. global.asa, tıpkı diÄŸer ASP dosyaları gibi bir düz yazı dosyasıdır ve ASP programlarının çalışma koÅŸullarını düzenleyen kuralları içerir. (Bu dosyayı sırası gelince ele alacağız. ) Yukarıdaki örnekte gördüğümüz gibi ASP dosyası hem HTML kodları içerir, hem de içinde bir Script diliyle yazılmış kodlar vardır. ASPye “program” özelliÄŸi kazandıran bu Script dili ile yazılmış kodlardır. ASP.DLL, önce gelen .asp dosyasında hangi Script dilinin kullanıldığına bakar ve bunun için gerekli ortamı oluÅŸturur; yani bu Script dilini yorumlayacak programı çalıştırır; bu program Scripti yorumlar ve icra edilecek komutları icra eder; ASP.DLL, icra edilen komutlar, iÅŸletim sisteminin yardımını istiyorsa (örneÄŸin bir veritabanından veri çekmek gibi, veya dosya sistemine bir dosya açtırmak, yazdırmak, sildirmek gibi ) bu yardımın edinilmesini de saÄŸlar. Bütün bu iÅŸlerin sonunda sizin yazdığınız HTML kodlarına ek yapmak (örneÄŸin bir tablonun içini, çekilen verilerle doldurmak veya dosya sisteminden edinilen bir dosyanın içeriÄŸini sayfaya aktarmak gibi ) gerekiyorsa bu ekleri ASP.DLL yapar.
ASP.DLL, kendisine sevk edilen dosyayı satır satır okur ve önce dosyadaki ASP kodlarının gerektirdiği HTML değerlerini bulur; yani önce ASP icra edilir, gereği yerine getirilir. Sonra HTML bölümleri ile birleştirilip sonuçta sunucuya saf ve temiz bir HTML sayfası gönderilir. Bu sayfanın içinde bir satır bile ASP kodu bulunmaz. Eğer sayfanıza ziyaretçinin Browserında çalışması amacıyla Javascript veya VBScript kodları koydu iseniz, elbette bu kodlar HTMLin parçası olarak ziyaretçiye gidecektir. Fakat giden sayfada artık ASPye ilişkin hiç bir şey kalmamış olacaktır.
KİŞİSEL WEB SERVER KURULUMU (PWS , IIS
